Pengenalan kepada Biologi dan Peraturan Makmal
Bagi menjamin keselamatan semua pengguna makmal biologi, terdapat beberapa garis panduan/Prosedur Operasi Piawai (SOP) yang mesti dipatuhi untuk mengelakkan kemalangan yang tidak diingini. Para pelajar mesti mematuhi beberapa peraturan keselamatan umum setiap kali mereka berada di dalam makmal. Mereka juga perlu mengenali dan memahami cara penggunaan peralatan-peralatan perlindingan diri yang telah disediakan di dalam makmal.
Rajah 2 - Ini adalah peralatan perlindungan asas yang mesti dipakai oleh semua pengguna makmal untuk melindungi diri daripada bahan-bahan kimia atau biobahaya. Cuci tangan dengan air dan sabun setiap kali sebelum and selepas eksperimen.
Rajah 3 - Memahami cara penggunaan stesen pancuran kecemasan dan stesen pencuci mata merupakan keutamaan kepada semua pengguna makmal. Apabila tumpahan bahan kimia terkena badan atau mata kita, basuh segera dengan air.
Rajah 4 Penggunaan kebuk wasap, kabinet aliran lamina dan kabinet biokeselamatan adalah penting sekiranya eksperimen yang dibuat melibatkan asap/wap berbahaya, cecair meruap, organisma patogenik atau memerlukan keadaan steril. Kebuk wasap diperlukan apabila eksperimen menggunakan gas-gas yang berbahaya. Contohnya, asid hidroklorik yang pekat. Kabinet aliran lamina pula digunakan apabila eksperimen memerlukan keadaan yang steril seperti mengendalikan spesimen/kultur tisu atau cel. Kelas kabinet keselamatan berbeza berdasarkan tahap keselamatan yang diperlukan dan jenis spesimen yang dikendalikan.
Selepas eksperimen, bahan-bahan sisa perlu dibuang dengan betul. Sisa-sisa biologi yang mungkin mengandungi darah, produk darah atau bahan biobahaya harus dibuang secara berasingan daripada sisa-sisa yang lain kerana sisa-sisa biologi tersebut mungkin membahayakan alam sekitar. Cara-cara untuk mengurus pelbagai jenis sisa biologi boleh dilihat dalam jadual di bawah (Jadual 1).
Jadual 1 Kebanyakan sisa-sisa bioperubatan perlu dinyahkontaminasi secara autoklaf dan disimpan di stor penyimpanan yang betul sebelum pelupusan yang dijadualkan dengan syarikat berkenaan. Autoklaf merupakan kaedah yang sering digunakan semasa proses nyahkontaminasi dan sterilisasi. Autoklaf dijalankan pada suhu 121°C dan tekanan 15 psi selama 20 minit untuk membunuh semua organisma atau bahan asing yang mungkin terdapat pada peralatan makmal.
Kadang-kala, kemalangan masih boleh berlaku dalam makmal disebabkan oleh kecuaian pengguna atau stres. Terdapat beberapa langkah umum boleh diambil untuk menangani kemalangan yang berlaku dalam makmal.
Answer practice questions to test your knowledge